آذرقلم: در بارش های اخیر طرح آبخوانداری ایستگاه تحقیقاتی تسوج مرکز تحقیقات آذربایجان شرقی توانست جلوی خسارت های جبران ناپذیر در منطقه را بگیرد.
به گزارش آذرقلم، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی گفت: سیلاب پدیده طبیعی ناشی از بارش های شدید است که منجر به تولید حجم زیادی از رواناب می شود و سطح آب رودخانه ها و مسیرهای رودخانه ای را بالا می برد. سرریز طغیان های طبیعی گستره سیل را در دشت های سیلابی افزایش می دهد که منجر به آب گرفتگی مناطق، رانش زمین، جریان گل و لای، ریزش پل، آسیب به ساختمانها و تلفات اطراف می شود سیل در مدت زمان بسیار کوتاهی اتفاق می افتد و تاثیر قابل توجهی دارد، زیرا این حجم عظیم آب منجر به ویرانی گسترده می شود.
حسین لطفعلی زاده تصریح کرد: تجاوز به حریم رودخانه و بی توجهی به حفظ و نگهداری رودخانه، اقدامات غیر مهندسی از نظر کنترل سیلاب در رودخانه ها که به دلیل درک ناکافی از شرایط هیدرولوژیکی و مورفولوژیکی رودخانه است، منجر به وقوع سیلابهای بزرگ و متعاقب آن خسارتهای شدید شده است بنابراین جستجوی راهکارهایی برای شناسایی مناطق مستعد سیل ضروری و اجتناب ناپذیر است استان آذربایجان شرقی به عنوان یکی از استان های سیل خیز در کشور می باشد که همراه با خسارات جانی و مالی فراوانی است از عوامل افزایش ایجاد سیل در استان تغییرات پوشش گیاهی و تغییر الگوی بارش بخصوص براساس تغییرات اقلیمی حاکم، گسترش شهرنشینی، دخل و تصرف در حریم رودخانه است.
حسین لطفعلی زاده گفت: وقوع سیلاب غیر مترقبه 14 اردیبهشت امسال و نقش ایستگاه پخش سیلاب و آبخوان تسوج در کاهش خسارات احتمالی به پایین دست نشان دهنده اهمیت اجرایی طرح های آبخیزداری و آبخوان داری هست وقوع بارش از ساعت ۸ صبح شروع شده وساعت 30/14 بعد از ظهر شدت یافته میزان بارش 6/16میلی متر در محل ایستگاه هواشناسی آبخوان تسوج ثبت شده است و با شدت بیشتر در بالادست حوزه اتفاق افتاده و به خاطر زمان تمرکز کم حوزه و شرایط پوشش گیاهی کوهستان منجر به ایجاد سیلاب شدید همراه با فرسایش خاک شدید و درنهایت آورد رسوبی گردیده است مهار وکنترل 70 درصدی سیلاب توسط سیستم آبگیری و تغذیه آن به سفره های آب زیرزمینی انجام گرفت .
وی افزود: بررسی سیلاب نشان دهنده دبی سیلابی بیش از 1300 مترمکعب بر ثانیه در آبراهه انگشتجان و 45 مترمکعبی در آبراهه امستجان است. نزدیک به یک میلیون مترمکعب حجم آبگیری در سیستم مخازن جمع آوری و سیستم های غلام گردشی عرصه پخش سیلاب در بارش های اخیر مهار و به تغذیه سفره های زیرزمینی رسیده است.
وی افزود: متاسفانه به علت عدم رعایت گردشگران و استقرار خودروها در بستر بالادست رودخانه موجب تلفات سه دستگاه خودرو شده سیستم آبگیری آبخوان خسارت زیادی از بابت انباشت رسوب دیده است تاسیسات آبگیری و مخازن جمع آوری و کنترل سیلاب توانست مانع تخریب باغات و کارخانجات پائین دست و تاسیسات شهری و روستای شود. و موجب کاهش خسارت جانی و مالی زیادی را در منطقه کاهش دهد.
وی با بیان اینکه عملکرد بهینه سازه های هیدرولیکی و ادوات هیدرومتری یکی از دستاوردهای ۲۶ ساله آبخوان در منطقه می باشد که تاثیر بسزایی در رفع معضلات اقتصادی و اجتماعی دارد افزود: شرایط سیستم آبگیری آبخوان تسوج پس از سیلاب به شرح زیر است:
کانال مخزنی تغذیه سفره های آب زیرزمینی از آبراهه امستجان با 240 سانتیمتر ارتفاع آب
کانال مخزنی تغذیه سفره های آب زیرزمینی از آبراهه انگشتجان با 180 سانتیمتر ارتفاع آب
