[vc_row][vc_column][vc_column_text]آذرقلم: مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی خبر داد که سه کاروانسرای تاریخی این استان از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در چهل و پنجمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو که امروز در ریاض عربستان برگزار شد، به ثبت جهانی رسید.
احمد حمزه زاده اظهار کرد: پرونده ارسالی کاروانسرای جمال آباد میانه، خواجه نظر جلفا و گویجه بل به یونسکو مورد پذیرش این سازمان قرار گرفت و ثبت این سه اثر تاریخی انجام شد.
وی افزود: البته پرونده ۲ کاروانسرای مرند و جنگل دیزمار و هیرکانی برای اصلاحیه برگشت داده شد، تا پس از اصلاح دوباره در یونسکو بررسی شود.
یونسکو با قدردانی از اقدامات جمهوری اسلامی ایران در خصوص حفاظت از این جنگل ها، درخواست کرد که تا سال آینده پرونده دیزمار به طور مستقل در قالب جنگل های ارسباران مطرح شود.
حمزه زاده یادآور شد: ثبت سه اثر تاریخی و با ارزش آذربایجان شرقی حدود سه سال طول کشید که در این سال ها چندین بار ارزیاب و کارشناسان یونسکو از آثار یاد شده بازدید و توقعات خود را بیان کردند که البته با تحقق موارد خواسته شده اکنون شاهد ثبت جهانی کاروان سراهای استان هستیم.
وی ادامه داد: با ثبت این سه اثر تاریخی تعداد آثار تاریخی ثبت شده آذربایجان شرقی در یونسکو به ۶ مورد شامل بازار تاریخی تبریز به عنوان بزرگترین بازار سنتی و مسقف جهان، کلیسا سنت استپانوس جلفا، ژئوپارک ارس، کاروانسرای جمال آباد میانه، خواجه نظر جلفا و گویجه بل است.
کاروانسرای خواجه نظر جلفا
حمزه زاده اظهار کرد: امروز ۵۴ کاروانسرای تاریخی ایران در یونسکو ثبت جهانی شد که از این تعداد سه اثر در آذربایجان شرقی واقع شده است.
وی همچنین در خصوص ثبت جهانی روستای صخره ای کندوان نیز گفت: این نشست برای بررسی کاروانسراها توسط یونسکو برنامه ریزی شده بود.
به گزارش آذرقلم، کاروانسرای خواجه نظر مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جلفا، کنار رودخانه ارس و پل ضیاء الملک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۷۴۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای جمال آباد
کاروانسرای جمال آباد نیز مربوط به دوره ایلخانی است اما توسط شاه عباس ثانی در دوره صفوی مرمت شده است و در شهرستان میانه، بخش کاغذکنان، روستای جمال آباد در کنار جاده میانه به آقکند واقع شدهاست، هر چند ساخت بنا را به دوره مغول نسبت دادهاند ولی کتیبه ای سنگی در بالای دروازه ورودی کاروانسرا نصب شده که حکایت از آن دارد که این کاروانسرا در سال ۱۰۶۵، ه.ق به دستور شاه عباس دوم صفوی بنا شدهاست.
تاورنیه سیاح معروف فرانسوی در مسیر مسافرت از تبریز به اصفهان مدتی در این کاروانسرا اقامت داشته و از آن به عنوان بنایی جدید یاد کرده است (پرندی اکبر کاغذکنان در گذرگاه تاریخ چاپ اول ص ۱۴۵). این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.
این کاروانسرا تا اوایل دوره پهلوی که جاده تهران به تبریز از منطقه کاغذکنان و از روستای جمال اباد عبور می کرد محل اتراق و استراحتگاه کاروانیان بوده است ولی از زمان ساخت جاده ترانزیت ماشین رو فعلی که از کناره رود خانه قیزیل اوزن ساخته شده این جاده و کاروانسرا متروکه شد.
کاروانسرای گویجه بل اهر
همچنین کاروانسرای عظیم شاه عباسی گویجه بل اهر یکی از بناهای تاریخی اصلی و ثبت شده استان است. کاروانسرای گویجه بل با توجه به شواهد و قرائن متعلق به دوره صفویه است که از آن به عنوان کاروانسرای کوهستانی استفاده شده، از خصوصیات بارز آن بسته بودن بنا و طراحی آن برای مناطق کوهستانی و سردسیر و زمستان های سخت و پربرف است.
گفتنی است ۵۴ کاروانسرای ایران در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید که از این تعداد ۳ کاروانسرا در آذربایجان شرقی واقع شدهاند.
این سه اثر شامل کاروانسراهای خواجهنظر، گویجهبل و جمال آباد است که ویژگیهای کالبدی و مستندات آنها توسط ارزیابان یونسکو به طور کامل بررسی و روز یکشنبه ۲۶ شهریور طی جلسه بررسی پروندههای ارسالی به ثبت جهانی رسیدند.
گزارش آذرقلم حاکی است، ۵۴ کاروانسرای ثبت شده در ۲۴ استان کشور پراکندهاند. در ایران بیش از یک هزار کاروانسرا وجود دارد که ۷۰۰ مورد آن ثبت ملی شده است.
با ثبت این تعداد آثار میراث فرهنگی ملموس ایران به ۲۷ عدد افزایش یافت.
منبع: ایرنا[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
