آذرقلم: فرش زیبا،نفیس و هنری صفوی موسوم به قالی «امپراطور» در موزه متروپولیتن در منطقه منهتن نیوریورک یکی از گرانترین قالی های تاریخی جهان است و در سالهای دور روزانه هزاران نفر از گردشگران آمریکایی و خارجی ازاین شاهکار هنری دیدن می کردند. ولی چند سالی است بدلیل حفاظت بیشتر از این میراث ملموس جامعه بشری کارشناسان فنی آمریکایی این قالی نفیس را در اتاقی مخصوص با اصول حفظ آثار باارزش جهانی نگه میدارند وازبازدید گردشگران ممانعت می کنند.و فقط هنرمندان جهانی با مجوز یونسکو امکان دیدن این قالی نفیس تبریز را دارند. این قالی باارزش از پشم و ابریشم اصیل بوده و در ابعاد ۷ متر طول و ۳ متر عرض یکی از نمونه های بافته شده در فرش های ابریشمین در کارگاه های سلطنتی دوره صفوی در تبریز است ارتفاع آن۵/ ۷۵۹ و عرض آن۱/ ۳۳۹ از سوی هنرمندان وقت بافته شده و وزن آن ۶۵ کیلو و ۳ گرم است. زمانی روسها آنرا از تبریز به روسیه برده بودند ودر اختیارمشهورترین تزار روسیه، پطر کبیر قرار داده بودند. فرش امپراطور به همراه فرش مشابه دیگری زینت بخش وقت کاخ پطر کبیر بوده است و پس از سال ۱۶۹۸ میلادی نیز به اقامتگاه تابستانی امپراطوران هابسبورگ در اروپا منتقل شده است.کارشناسان می گویند:
در فرش صفوی، نقش و نگارهای بسیار پیچیده ای به چشم می خورند که همگی به صورت متقارن طرح زده شده اند. وقتی با دقت به طرح های رنگین فرش امپراتوری نگاه کنیم، پیچک های طویلی از گل، درختان بزرگ نخل، توده ای از ابرها، شکوفه هایی جالب توجه و تعداد بی شماری از تصاویر حیوانات واقعی و خیالی دیده می شود. از جمله حیوانات روی فرش می توان به اژدها، بزکوهی چینی، شیر، بوفالو، ببر، پلنگ، اردک و قرقاول اشاره کرد. همچنین دور تا دور فرش شعرها و نوشته هایی توجه را به خود جلب می کنند که در آن باغات بهاری را به باغات بهشتی تشبیه می کند.
تار و پود فرش صفوی پیش رو، از ابریشم و کومه های آن نیز از جنس نخ های پشمی است. ابعاد فرش صفوی بسیار قابل توجه است. پس از سقوط دودمان هابسبورگ، فرش صفوی به موزه متروپولیتن نیویورک راه یافت، اما این فرش همانطوریکه پیشتر گفتیم بازدید عمومی ندارد.در کتب معرفی هنرهای شاخص صنایع دستی ملل در دانشگاهای هنر در کشورهای مختلف ، قالی نفیس امپراطور تبریز بعنوان یکی از شاهکارهای هنری باارزش جهانی معرفی شده است.
● نگارنده: محمد فرجپور باسمنجی
