آذرقلم: گاهی برخی تصاویر ماندگار میشوند؛ آنقدر گویا و شفافند که میتوانند تاثیر بسیار شگرفی بیش از دهها مقاله و گزارش خبری داشته باشند. تصویری که چند روز پیش از کنسولگری عربستان در ترکیه منتشر شد، از جمله همین موارد بود، اما این اولین بار نیست که یک عکس توجهات جهانی را به سوی یک فاجعه جلب میکند.
اغلب تصاویر مهم و ماندگار با اخبار مهم روز عجین شدهاند؛ از تصاویری که هنگام وقوع حادثه ثبت شدهاند و دارای ارزش خبری و تاریخی بالایی هستند گرفته تا تصاویری که مدتی بعد از اخبار مهم و رویدادها ثبت میشوند.
البته در عصر جدید و با پیشرفت تکنولوژیهای نوین این تصاویر با سرعت بیشتر و در گستره بسیار بالاتری دیده میشوند و طبیعتا بازخوردهای بسیار بیشتری هم دارند. یکی از موارد اخیر عکس خبرگزاری آناتلی از کنسولگری عربستان در ترکیه بود. تقریبا تمام رسانههای جهان این تصویر را با ابهامات قتل «جمال خاشقجی»، روزنامهنگار منتقد عربستانی نسبت دادند.
مجید رضاییان ـ روزنامهنگار پیشکسوت، استاد دانشگاه و پژوهشگر روزنامهنگاری ـ در تحلیل عکسی که خبرگزاری آناتولی از مقابل کنسولگری عربستان در ترکیه منتشر کرد، به ایسنا گفت: این عکس خیلی قوی است که ما اسم آن را شکار لحظه میگذاریم؛ ثبت تصویر در لحظهای که فردی در حال باز کردن در است، سر او دیده نمیشود و آرم پرچم کشور عربستان نیز به دو نیمه پیدا و پنهان تقسیمبندی شده است، از مهمترین ویژگیهای این عکس محسوب میشود. البته در مورد سایه که در سمت چپ تصویر وجود دارد اظهار نظر نمیکنم؛ چون به اصالت سایه در عکس تردید دارم که البته هیچ چیزی از ارزش عکس کم نمیکند.
او سوژه، شکار لحظه و کادر یک عکس را عوامل اصلی این تصویر برشمرد و یادآور شد: این سه ویژگی در کنار هم این تصویر را بسیار بینظیر و جذاب کرده است.
نویسنده کتابهای «تیترنویسی» همچنین خاطرنشان کرد: به طور کلی، تصاویر در دو بخش حین و پس از واقعه ارزش پیدا میکنند. عکسهایی که هنگام وقوع حادثهای گرفته میشوند از نظر خبری بسیار حائز اهمیت هستند و عکسهایی هم که بعد از واقعه گرفته میشوند میتوانند بسیار ماندگار باشند؛ همانند عکسهایی که از ویرانیها و خرابیهای به جای مانده از سیل و زلزله ثبت میشوند. عکسی هم که از کنسولگری عربستان در ترکیه گرفته شده است حین واقعه نبوده است و در واقع «جمال خاشقجی» هیچ ارتباط مستقیمی با این عکس ندارد اما از آنجایی که این روزها کنسولگری عربستان درگیر پرونده این روزنامهنگار است، ثبت این تصویر بسیار مهم و تاثیرگذار شده است.
رضاییان با بیان اینکه «خبرگزاریها طبیعتا به تناسب خبر و گزارشهای خبری از فرمهای مکمل همانند عکس استفاده کنند»، تاکید کرد: اما در این میان باید به این نکته نیز توجه کرد که عکاسی خبری و کار خبری و اطلاعاترسانی دو جایگاه و ارزشهای متفاوتی دارند که باید متناسب با هم مورد استفاده قرار بگیرند. به عنوان مثال در خبری میتوان از این تصویر استفاده کرد که به دو عنصر چرایی و چگونگی پاسخ داده و اطلاعات دقیقتر و جدیدتری را در اختیار مخاطبان گذاشته باشد.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه برخی تصاویر به اندازه کافی حامل اطلاعات و دارای ارزش خبری هستند، گفت: خبرگزاریها باید متناسب با اطلاعات خبرها و گزارشهایی که کار میکنند، به سراغ عکسهایی بروند که به بیشتر دیدهشدن خبر کمک کنند.
این روزنامهنگار پیشکسوت همچنین در بخشی از سخنان خود درباره ثبت تصاویر ماندگار درتاریخ عکاسی ایران، اظهار کرد: من معتقد نیستم که عکاسی خبری ما ضعیف است، بلکه معتقدم که تعداد عکاسان حرفهای ما کم شده است. عکاسان ما هر زمان در رویدادهای خاص حاضر شدند عکسهای خوبی ثبت کردهاند که اتفاقا بازتاب جهانی خوبی هم داشته است.
