آذرقلم: شهردار تبریز از تخصیص اعتبار احیای میدان تاریخی”صاحبآباد” در برنامه و بودجه ۱۴۰۳ خبر داد و بر ضرورت آزادسازی املاک پیرامون این میدان در سال جاری تاکید کرد.
به گزارش آذرقلم، یعقوب هوشیار در جریان برگزاری دومین قرار خدمت از دور ششم قرارهای خدمت شهرداری تبریز افزود: بافت تاریخی و فرسوده منطقه ۱۰ تبریز با اجرای برنامه مدون توسعه شهری توانمندسازی میشود.
هوشیار اظهار کرد: با اجرای پروژههای متعدد مانند مسیر گشاییها، احیای میدان تاریخی صاحب الامر، پروژه مسکونی اسد گلی، تقاطع غیر همسطح حیدرآباد و بدنه سازی اتوبان پاسداران، مولدسازی بافتهای فرسوده و تاریخی منطقه ۱۰ تبریز در حال اجراست.
هوشیار، اجرای سنگفرش ” قاری کورپوسی” و “حیدر تکیه سی”، تقویت بافت فرسوده با محورسازی مسیرهای منتهی به زیرساختهای گردشگری، اجرای پروژه بزرگ شهرک جوانان و نوسازی در کنار توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی را از دیگر پروژههای کلان شهرداری تبریز برای توانمندسازی شهری منطقه ۱۰ تبریز برشمرد.
وی همچنین اجرای همزمان فازهای سه گانه پروژه بزرگ طرح نجات تبریز با مسیرگشایی خیابان ۴۵ متری “شهید آیت الله آل هاشم” در کنار مسیرگشایی های مکمل پیرامون این پروژه را نشان از توجه جدی مدیریت شهری به بافت فرسوده و ناکارمد تبریز دانست.
هوشیار در ادامه با بیان اینکه پروژه تقاطع غیر همسطح حیدرآباد در پایان مرداد سال جاری افتتاح میشود گفت: مقرر شده است زیباسازی و محوطه سازی نیز همزمان با اجرای این پروژه انجام شود.
شهردار تبریز صدور پروانه برای پروژه ۱۲۰۰ واحدی شهرک جوانان از مهمترین منابع درآمدی منطقه ۱۰ تبریز اعلام کرد و گفت: با صدور پروانههای ساختمانی، تأمین مالی برای تداوم اجرای این پروژه را فراهم میکند و همچنین آمار صدور پروانه این منطقه نیز افزایش پیدا میکند.
گزارش آذرقلم حاکی است: یکی از قدیمیترین مساجدی که در دوره صفویه ساخته شده مسجد و بقعه صاحبالامر (مسجد شاه طهماسب) در تبریز است.
این بقعه در آغاز به صورت یک مسجد توسط شاه طهماسب صفوی در جبهه شرقی میدان صاحبآباد بنا گردید. پس از تصرف تبریز توسط سپاهیان سلطان مراد چهارم عثمانی در سال 1045 هجری.ق این بنا و برخی از بناهای مجاور آن آسیب دید و تخریب شد تاورنیه که مدتی بعد از این رویداد به تبریز رفته و چندی در آنجا اقامت کرده بود، درباره آثار باقی مانده در اطراف میدانی در تبریز که ممکن است منظور وی میدان صاحبآباد باشد. چنین اضهار داشته است: «در میدان بزرگ تبریز و مجاور آن یک مسجد عالی و مدرسه و قصری دیده میشود که همه خراب شده و در شرف انهدام هستند. همه این بناهای عالی متروک ماندهاند.»
مسجد شاه طهماسب که مدرسه اکبریه در ضلع غربی صحن آن قرار دارد. میدانی که این مجموعه در آن قرار دارد امروزه به میدان صاحبالامر معروف است. این میدان بالای رودخانه آجیچای و بازار بزرگ تبریز قرار دارد.
در متون قدیمی، از این میدان با نام صاحبآباد یاد شده است. و مؤلف کتاب تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری آن را منسوب به خواجه شمسالدین محمّد جوینی، معروف به صاحب دیوان، میداند. در دوره آققویونلو، مسجد اوزون حسن و مدرسه نصیریه و بیمارستانی بزرگ و یک سفرهخانه و یک خانقاه در اطراف این میدان احداث شد.
امروزه این بنا به مقام صاحبالامر مشهور است و به نام مسجد خوانده نمیشود. مشهور است که در رویا یا بیداری، امام عصر(عج) را در محراب این مسجد دیده است و بدین سبب، این محل نزد مردم تبریز ارزش معنوی خاصّی یافته و زیارتگاه شده است.
در سال 1345 هجری.ش در زمان احداث خیابان، جبهه شمالی و قسمتی از گوشه شمال غربی مدرسه تخریب شد.
امروزه این مسجد بنایی واحد نیست و مجموعهای است از بناهای دورههای مختلف بر کتیبه سطح داخلی دیوار گنبدخانه تاریخ 1201 هجری.ق ثبت است. در بالای سردر مدرسه اکبریه نیز تاریخ 1271 هجری.ق دیده میشود.
گفته می شود مجموعه نقش جهان اصفهان با الهام گیری و الگو برداری از این مجموعه تاریخی و معماری ساخته و بنا گردیده است.
