رد پای خشونت و کودک آزاری در رسانه های ایران

[vc_row][vc_column][vc_column_text]محمد امین خوش نیت*

آذرقلم: گرچه یکی از رسالت های مهم و حیاتی رسانه ها اطلاع رسانی و آگاه سازی جامعه و مخاطبان در مورد اتفاقات پیرامون جامعه است اما این امر هرگز مجوزی بر این نمی دهد که به بهانه عینیت بخشیدن به خبر حوادث، مطالبی منتشر شود که ناسازگار با اخلاق عمومی، روحیه، عرف و در کل فضای روانی جامعه باشد.
به عبارتی دیگر، انتشار عکس ها و یا محتواهای خشن که با روحیه یک جامعه انسانی که از قضا آن را کودکان و نوجوانان و حتی افراد کم تحمل از نظر روحی تشکیل می دهند کاملا غیرمجاز و غیراخلاقی است و با مسئولیت های اجتماعی یک خبرنگار و رسانه های گروهی در تعارض آشکار است.
امروزه نیز برخی از رسانه های مکتوب (اغلب موسوم به نشریات زرد) و خبرگزاری ها و سایت های فضای مجازی این اصل اجتماعی و مهم را فراموش کرده و بدون توجه به اثرات وحشتناک و مخربی که این تصاویر می تواند در آینده بر روح و روان جامعه بر جای بگذارد، اقدام به منتشرکردن عکس قربانیان و حتی تشریح بطن حادثه با آب و تاب میکنند.
بر اساس نظرات متخصصان حوزه ارتباطات و رسانه، اگر نیت بر پخش تصاویر خشن به صورت محدود باشد می توان به پخش عکس صحنه های دلخراش به صورت نمای عمومی (لانگ شات) و یا با مات یا شطرنجی کردن تصویر صورت و نقاط آسیب دیده قربانی به صورت مشروط اجازه انتشار داد.

پایبندی بر مسئولیت اخلاق در کار رسانه ای بسیار مهم و حیاتی است
از همین رو پایبندی بر مسئولیت اجتماعی خبرنگاران اهمیت بیش پیش پیدا می کند. هر رسانه دارای مخاطب عام با به هم ریختن آرامش روانی، می تواند مصداق عمل به جرم مطبوعاتی و همچنین تجاوز به حریم روانی مخاطبان شود.
شما در جستجوی رایانه ای نمی توانید تصاویر قربانیان جریان سونامی مرگبار ژاپن را ببینید! اما در همین ایران خود ما رسانه ها و خبرنگاران جنجال طلب، برای انتشار این تصاویر سر و دست می شکنند و سعی می کنند بی پرده ترین، واضح ترین و سریعترین عکس های حادثه و خون و خشونت را به انتشار عمومی بگذارند.
خبرنگاری که از جسد سوخته یک فرد مصدوم در حادثه تصویری به یادگار می گذارد و آن دیگری که چهره خونین کودکی معصوم و زیر سرم بیمارستان را به اشتراک می گذارد متاسفانه به عواقب این تکثیر و نشر تصاویر توجهی نمی کند.
مطابق ماده ۶ فصل حدود مطبوعات قانون مطبوعات، استفاده ابزاری از افراد در تصاویر و محتوا ممنوع است. بنابراین انتشار تصاویر کودکان آسیب دیده که می تواند آینده آنان و حتی اعتبار و جایگاه خانواده آنان و والدین شان را به مخاطره بیندازد مجاز نیست.
گرچه رسانه می‌تواند به عنوان عامل بازدارنده از جرم، موجب رشد اخلاقی و تامین آرامش خاطر مخاطبان خود باشند، اما بزرگترین عیب رسانه‌ها به ویژه از نوع دیداری این است که در صورت عدم رعایت اخلاق می تواند زمینه انحراف های اجتماعی را فراهم کند.

* روزنامه نگار و دانشجوی دکتری ارتباطات [/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]