توانبخشی سکته مغزی

[vc_row][vc_column][vc_column_text]آذرقلم: رویکردهای زیادی برای توانبخشی بعد از سکته مغزی وجود دارد فعالیت‌های فیزیکی ممکن است شامل موارد زیر باشد :
1- Motor-skill exercise:این ورزش ها جهت تقویت عضلات و نیز برقراری هماهنگی بین عضلات مفید است ممکن است جهت بهبود عملکرد بلع بیماران نیز از این ورزش ها انجام شوند.
2- Mobility training:برای بیمار آموزش های لازم جهت استفاده از وسایل کمکی برای حرکت مثل عصا –واکر – ویلچر یا بریس مچپا (Ankle foot orthosis) داده می شود استفاده از ساپورت مچ پا باعث حمایت مچ پای بیمار جهت تحمل وزن او می شود و برای راه رفتن بیمار کمک می‌کند .
3- Con straint-induced therapy:اندام سالم را می بندند تا فرد از اندام پارتیک استفاده کند و برای تقویت اندام ضعیف مفید است .
4- Range of motion therapy: ورزش های مخصوص به صورت برقراریRom و حرکت دادن مفاصل اندام های پارتیک به صورت پاسیو توسط تراپیست از کنتراکچر اندام ضعیف جلوگیری می‌کند و نیز از تحلیل رفتن عضلات جلوگیری می‌کند.
فعالیت‌های فیزیکی وابسته به تکنولوژی
1) Functional electrical stimulation (FES):جریان الکتریکی به عضلات ضعیف وصل می شود و باعث انقباض عضلات ضعیف میشود و نیز درre-educate(آموزش مجدد) عضلات ضعیف کمک کننده است .
2) Robotic technology: با وسایل رباتیک با انجام فعالیت های تکرار شونده به عضلات ضعیف کمک می‌کنند و باعث می‌شوند که اندام پارتیک عملکرد و قدرت خود را بازیابی کند.

فعالیتهای شناختی و احساسی :
• درمان برای مشکلات شناختی :کاردرمانی و گفتاردرمانی می‌تواند در کسب توانایی های شناختی از دست رفته مانند حافظه ، توانایی حل مسئله – مهارت‌های اجتماعی – قضاوت به بیمار کمک کند.
• درمان مشکلات ارتباطی: گفتار درمان برای بیمار در جهت کسب توانایی صحبت کردن – گوش کردن – نوشتن و فهم و درک کمک می کند . جهت مشکلات احساسی بعد سکته مغزی مثل افسردگی ممکن است پزشک درمان های ضد افسردگی برای بیمار شروع کند.

درمان های تجربی :
1- تحریک مغزی غیرتهاجمی : تکنیک هایی مانند transcranil magnetic stimulation(TMS)برای برقراری توانایی‌های موتور موفقیت‌هایی را داشته است .
2- درمان های بیولوژیک: مانند استفاده ازStem cell(سلول بنیادی) در حال تحقیق و بررسی است.
3- درمانهای آلتر ناتیو: مثل آکوپانکچر – طب سنتی – ماساژ
چه زمانی برنامه توانبخشی باید شروع شود ؟ هرچقدر زودتر شروع شود احتمال موفقیت بیشتر است و حتی می‌توان در عرض 48-24 ساعت بعد از سکته مغزی زمانی که بیمار بستری است برنامه توانبخشی را شروع کرد .
برنامه‌های توانبخشی تا چه زمانی ادامه دارد ؟بسته به شدت استروک و عوارض به جا مانده از آن، زمان متفاوت است ممکن است بیمار بعد از ترخیص برای 2-1 هفته دیگر در بخش توانبخشی بیمارستان بستری شود و برنامه‌های توانبخشی انجام شود و یک حالت دیگر ترخیص بیمار و انجام فعالیت‌ها در منزل است که روش دوم معایبی که دارد 1) سیستم بیمه حمایت نمی‌کند 2) دسترسی به امکانات پیشرفته توانبخشی وجود ندارد .

تیم توانبخشی شامل چه کسانی است؟
1) پزشک شامل متخصص (مغز و اعصاب یا توانبخشی است ) که ارتباط بین سایر اعضای تیم را برقرار می کند
2) پرستاران آموزش دیده در زمینه توانبخشی سکته مغزی : که برای انجام مهارت های لازم برای سیستم ادراری و گوارشی نیز به بیمار کمک می کند چون اکثر بیماران بعد از استروک مشکلات Bowel وBladderشامل بی اختیاری و ….. دارند
3) فیزیوتراپیست :کمک به بیمار جهت تقویت عضلات ، توانایی راه رفتن و برقراری تعادل
4) کاردرمان : بیشتر جهت تقویت حرکات دست به بیمار کمک می کند . مثلاً برای بیمار جهت برقراری حرکات ظریف مثل بستن دکمه ها – بستن بند کفش ها – حمام کردن برای بیمار کمک می کند
5) گفتار درمان : باعث بهبود سخن گفتن و نیز بهبود توانایی بیمار می‌شود و نیز به بیمار برای بهبود حافظه -تفکرو نیز برقراری ارتباط با دیگران کمک می‌کند .
6) سایکولوژیست : به مشکلات احساسی و نیز ذهنی بیمار رسیدگی می‌کنند .

فاکتورهای پیشگویی کننده موفقیت توانبخشی بعد از استراحت چیست؟
1) فاکتورهای فیزیکی مثل شدت سکته مغزی
2) فاکتور های احساسی مانند انگیزه فرد و تمایل فتح که با تیم توانبخشی همکاری می‌کند
3) فاکتورهای اجتماعی مثل حمایت دوستان و خانواده
4) فاکتورهای تراپوتیک : شروع زودهنگام توانبخشی و مهارت اعضای تیم
هرچند بیشتر بهبودی در عرض چند هفته تا چند ماه بعد از استروک روی می‌دهد ولی شواهدی وجود دارد که حتی 18-12 ماه بعد از استروک هم بهبود عملکرد دیده شده است .

تهیه و گردآوری:
دکتر مینا پوررضا – متخصص طب فیزیکی
دکتر یونس قوام لاله – متخصص طب اورژانس و کارشناس مسئول توانبخشی هلال احمر[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]