|

آخرین عناوین:
  • تاریخ انتشار خبر :دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۹ - ۱۳:۳۶ | کد خبر : 91900
  • پرینت

    آذرقلم: جوانپور می گوید: مشکلات اقتصادی و هزینه های سنگین تحصیل در واحدهای دانشگاه آزاد هم مزید بر علت شده است که بسیاری از خانواده ها، چندان رغبتی به حضور جوانانشان در دانشگاه آزاد نداشته باشند.
    در دانشگاههای ما، نگاه پوزیویتیستی حاکم است و علوم انسانی را نفی می کند. در حالیکه محرک اصلی توسعه، علوم انسانی است./ مصاحبه از: خوش نیت

    مصاحبه با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی آذربایجان شرقی:

    گفتگو از: محمدامین خوش نیت

    آذرقلم: «دانشگاه آزاد اسلامی» به عنوان یک مجموعه علمی هم راستا با دانشگاهای دولتی که در اوایل دهه شصت نضج گرفت توانسته است در طی چند دهه از عمر خود، حجم سنگین کشش و رغبت دانشجویان و علاقه مندان به تحصیلات دانشگاهی را به خود جلب کرده و از سنگینی بار موسسات آموزش دولتی بکاهد. اما چند وقتی است که این مجموعه عریض و طویل، با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می کند. برای بررسی و آسیب شناسی این مشکلات به وِزه در سطح واحدهای آذربایجان شرقی، پای صحبت های دکتر «عزیز جوانپور هروی» رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان آذربایجان شرقی نشستیم.

    جوانپور، دارای مدرک دکترای فلسفه، متولد سال ۱۳۴۲ بوده و از آبان ماه سال ۹۶ ریاست دانشگاه آزاد اسلامی استان را بر عهده گرفته است. او پیش از این، سابقه ریاست دانشگاه آزاد اسلامی ارومیه، ریاست مرکز علوم، تحقیقات تبریز و مدیریت مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمالغرب کشور را در کارنامه کاری خود دارد. جوانپور در کنار سوابق دانشگاهی خود یک چهره سیاسی نزدیک به اصولگرایان بوده و عضو هیات منصفه ی مطبوعات استان نیز می باشد. مشروح گفتگوی دو ساعته ما با این چهره علمی – سیاسی را بخوانید:

    • آقای دکتر! به عنوان اولین سوال، به این ابهام و پرسش مطرح در سطح جامعه پاسخ دهید که آیا تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد کاهش یافته است؟ علت این امر چیست؟

    بله! تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد به ویژه در برخی شهرستانها، سیر نزولی دارد و این موضوع معلول چند علت است. برخی از رشته ها چون بازار کار مناسبی ندارند قطع مقطع شده اند. رشته هایی مانند: ادبیات عرب، ادبیات فارسی، روزنامه نگاری، کشاورزی و حتی شیمی! اما در عوض در برخی از رشته های دیگر به دلیل جذابیت های بازار کار، شاهد افزایش تعداد دانشجویان هستیم. مثل رشته حقوق!

    از طرفی، مشکلات اقتصادی و هزینه های سنگین تحصیل در واحدهای دانشگاه آزاد هم مزید بر علت شده است که بسیاری از خانواده ها، چندان رغبتی به حضور جوانانشان در دانشگاه آزاد نداشته باشند.

    • برخی معتقدند که دانشگاه آزاد، بیکار تربیت می کند! آیا واقعا این طوری است؟جواب شما چیست؟!

    اصلا این طور نیست. دانشگاه آزاد، بیکار تربیت نمی کند بلکه به خاطر هزینه های تحصیل، رغبت به تحصیل در این دانشگاه کم شده است و گرنه، خیلی از جوانان در همان رشته ها در دانشگاههای سراسری به طور رایگان ادامه تحصیل می دهند. بنابراین این اتهام به دانشگاههای سراسری هم وارد است.

    از طرف دیگر، این موضوع به تخصص گرایی مربوط است اکنون مدرک تحصیلی برخی ها با شغل آینده، همخوانی ندارد. به نظرم باید برخی از رشته ها از سیستم آموزشی ما حذف شوند چون از مقطع ابتدایی تا دانشگاه با نیازهای جامعه ما هماهنگ نیست برای اینکه نیازسنجی نشده است.

    • آیا این قطع مقطع ها صرفاً به علوم انسانی مربوط است؟

    نه همه، اما در علوم انسانی بیشتر است. وضعیت در این رشته ها بسیار بحرانی است. چون نخبه های ما یا بیشتر به سمت رشته های پزشکی می روند و یا به سمت رشته های فنی و مهندسی. برای اینکه والدین و فرهنگ جامعه، جوانان را به دوری از علوم انسانی و انتخاب رشته های علوم پزشکی و مهندسی ترغیب می کند.

    • آیا فکر نمی کنید که این مشکل پیامد نگاهی است که طی  آن علوم انسانی را علم نمی دانند؟!

    بله، دقیقاً، در دانشگاههای ما، نگاه پوزیویتیستی(اثبات گرایی) حاکم است و علوم انسانی را نفی می کند. در حالیکه محرک اصلی توسعه در کشورهای پیشرفته، علوم انسانی است. رشته هایی مانند: مدیریت، اقتصاد، سیاست، ارتباطات و… برخی تئوری های علوم مدیریتی و سیاسی هم ترجمه شده و کپی شده از علوم غربی است که با فرهنگ جامعه ما همخوانی ندارد.

    • از تعداد دانشجویان دانشگاههای آزاد استان آمار بدهید. الان چند دانشجوی شاغل به تحصیل در واحد تبریز وجود دارد؟

    هم اکنون بیش از ۵۳هزار دانشجو در دانشگاههای آزاد سطح استان شاغل به تحصیل هستند در حالیکه در سال گذشته این رقم ۶۳ هزار نفر بود. یعنی اینکه ما با کاهش ۱۰ هزار نفری مواجه هستیم. این در حالی است که تعداد دانشجویان واحد تبریز تغییر محسوسی نداشته است یعنی همان تعداد ۲۱ هزار دانشجوی سال ۹۷ در سال تحصیلی ۹۹-۹۸ در این دانشگاه تحصیل می کنند.

    • با این روند کاهشی، چشم انداز آینده دانشجویان را در پنج سال آینده چگونه می بینید؟

    در سال ۱۴۰۴ ما با دوباره با جهش تعداد دانشجو مواجه خواهیم شد! برای اینکه آمارهای ما نشان می دهد خروجی آموزش و پرورش در سال آینده حدود ۵۰ هزار نفر است. مقصد این فارغ التحصیلان هم متفاوت خواهد بود.

    واقعیت این است که خانواده ها، برخلاف سالهای گذشته، آموزش عالی را از اولویت های سبد هزینه ی خود حذف کرده و در اولویت چندم خود قرار داده اند. آنها بیشتر به دنبال شغل هستند تا مدرک دانشگاهی. مشکلات مالی هم مزید بر علت شده است. اکثر دانشجویان ما اکنون شاغل هستند و حتی در مورد تحصیلات تکمیلی، دانشجو اگر شاغل نباشد، نمی تواند به تحصیل ادامه دهد. در مقطع کارشناسی هم کفه ترازوی کلاسها، به نفع دانشجویان دختر سنگین تر است.

    • کاهش دانشجویان دانشگاه آزاد بیشتر متوجه مقطع کارشناسی است یا تحصیلات تکمیلی؟!

    بیشتر در تحصیلات تکمیلی شاهد ریزش دانشجو هستیم. از قضا در مقطع کارشناسی، تعداد دانشجویان اضافه شده است. برای اینکه در تحصیلات تکمیلی، سازمان سنجش محدودیت پذیرش گذاشته در حالیکه قبلا پذیرش در دست خود دانشگاه بود.

    • صرف نظر از کاهش تعداد رشته ها و تعداد دانشجویان، آیا از نظر تعداد واحدهای دانشگاهی هم، کاهش وجود دارد؟

    بله حدود ۴-۳ واحد. ۱۲ مرکز هم فعال نبودند، آنها را به «پردیس دانشگاهی» تقلیل رتبه دادیم. مراکزی مانند: گوگان، خسروشهر، باسمنج. ما برای تامین هزینه های دانشگاهی مجبور به این کار هستیم. چون درآمدهای حاصل از شهریه ها، کفاف هزینه های سنگین را نمی دهد. تورم، حقوق و دستمزد کارمندان و اعضای هیات علمی و هزینه های آموزشی جاری، مسبب این کار است.

    • مگر شما به طور سالانه شهریه ها را افزایش نمی دهید؟

    چرا. اما این افزایش شهریه ها بسیار کمتر از نرخ تورم جاری در سطح کشور است. اکثر دانشگاههای ما زیان ده هستند و ما برای بیان این واقعیت، با کسی تعارف نداریم. برخی از واحدها و مراکز حتی نمی توانند حقوق کارکنان و هیات علمی شان را بدهند و واحد استانی به آنها کمک می کند. مثل واحد کلیبر.

    • آینده دانشگاه آزاد را چگونه می بینید؟

    بی تعارف بگویم……. هم اکنون در سطح واحدهای استانی، ۸۰۰ نفر و در واحد تبریز ۲۵۰ نفر نیروی مازاد داریم که در دوره های گذشته بر این مجموعه ها تحمیل شده اند. ۳۰۰ استاد داریم که تدریس موظفی ندارند چون نه دانشجوی این رشته هست و نه درس مربوطه. اینها چالش عمده دانشگاه آزاد است.

    • برای جلوگیری از این مشکل و به تعبیر شما بحرانی، چه برنامه هایی دارید؟

    از مرکز تدابیری اتخاذ شده است. مانند تجاری سازی، تولید محصولات، فعال کردن شرکت های دانش بنیان، افزایش درآمدهای غیرشهریه ای، بهینه کردن اموال و املاک و… تا بخشی از هزینه ها جبران شوند.

    با توجه به کاهش هرم جمعیتی جوان جامعه باید واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی به سمت درآمدهای غیرشهریه‌ای حرکت کنند و با  چابک‌سازی و کاهش هزینه‌ها  مشکل بحرانی نخواهیم داشت.

    • می توانید مثال بزنید؟

    مثلا در سراب، پرورش ماهی. در شبستر واحدهای مرغداری، گاوداری و کشاورزی راه انداخته ایم. یا مثلا  مصمم به راه اندازی دکترای حرفه ای در رشته کشاورزی هستیم تا هر دانشجو، حداقل ۳۰۰ ساعت در مزرعه و دامداری کار و فعالیت کند.

    • با این وضع توصیه شما به دانشجویان چیست؟

    به نظرم بهترین توصبه به جوانان با توجه به شرایط بازار کار و مسایل اقتصادی، این است که در کنار تحصیل حتماً به دنبال مهارت آموزی باشند. کسب مهارت برای نسل آینده جامعه بسیار اهمیت دارد. ما باید در سطح دانشگاه هایمان، «کارآفرینی» را تدریس کنیم آن هم جزو دروس اجباری باشد!

    • چند دانشجوی خارجی در تبریز مشغول به تحصیل هستند؟

    حدود ۳۰۰ نفر! که اغلب از کشورهای ترکیه، جمهوری آذربایجان و اقلیم کردستان هستند. یک دانشجوی پزشکی هم از کانادا داریم!

    • چرا اینقدر مایل به جذب دانشجوی خارجی هستید؟ آیا آنها جای دانشجویان ایرانی را اشغال نمی کنند؟

    برای اینکه دانشجوی خارجی ۴ برابر دانشجوی بومی شهریه می دهد و ما از این کار استقبال می کنیم. آنها بدون کنکور وارد دانشگاه می شوند بنابراین بحث اشغال جای دانشجوی داخلی توسط دانشجوی خارجی منتفی است.

    وظیفه دانشگاه روشنگری است و انتخابات مظهر آن!

    • فعالیت های سیاسی در بطن دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، از دیرباز زبانزد خاص و عام بوده است. نظر و نگاه شما در مقطع فعلی نسبت به کار سیاسی و انتخاباتی در دانشگاه آزاد چیست؟

    وظیفه دانشگاه و دانشجو، روشنگری است. حضور آگاهانه، پرشور و حداکثری در انتخابات هم محصول کار سیاسی جوانان است. اگر ما در گذشته از بابت انتخاب هایمان صدمه دیدیم، به خاطر عدم حضور آگاهانه دانشجویان و افراد جامعه بوده است. معتقدیم که تشکل های سیاسی در دل دانشگاه می توانند کاندیداها و نمایندگان را به چالش بکشند کاری که ممکن است احزاب، شخصیت های سیاسی وابسته و حتی برخی رسانه ها به خاطر موقعیت و ماهیت شان از انجام آنها ناتوان هستند. اما این کار باید در طول ۴ سال مداوم باشد و نه فقط در دوره یک ماهه انتخابات! یک نماینده باید ۴ سال پاسخگوی مردم، جامعه و دانشجو باشد. دانشجویان هم باید به طور مستمر مطالبه گری کنند. در غیر اینصورت ایجاد انگیزه در بین مردم برای رای دادن، کار بسیار سختی است و نیاز به کار مداوم دارد.

    به نظرم فضای سیاسی دانشگاهها می تواند انتخاباتی باشد. از طرفی وقتی می گوئیم رای دهی باید آگاهانه باشد. باید بستر این کار فراهم باشد باید در دوره های سه ماهه و شش ماهه نمایندگان به دانشجویان گزارش کار بدهند. وقتی رئیس جمهور سالانه، حداقل یک بار با حضور در دانشگاه، گزارش عملکرد می دهد، چرا نمایندگان مجلس این کار را نکنند؟!

    • ارتباط نمایندگان مردم تبریز در مجلس دهم شورای اسلامی با دانشجویان در طی چهار سال گذشته چگونه بوده است؟

    تقریباً صفر!! آنها تقریباً هیچ ارتباطی با واحدهای دانشگاهی نداشتند و گزارشی هم ندادند و در نتیجه خود را در معرض نقد و پرسش دانشجویان قرار ندادند. اما امیدوارم در دوره جدید، این نمایندگان در رویکردهای خود تجدیدنظر کنند.

    • یک بستر و زمینه لازم برای کار سیاسی دانشگاه، فعالیت تشکل های سیاسی در دانشگاه است. اکنون شما چند تشکل سیاسی فعال دارید؟

    در طی دو سال گذشته ما به سه تشکل جدید مجوز فعالیت دادیم که وابسته به طیف سیاسی خاصی هم نبودند. تشکل جامعه اسلامی تشکل برتر کشور شد. انجمن اسلامی غیرفعال است و باید انتخابات جدید برگزار کنند. تشکل جمعیت دانشجویان و بسیج دانشجویان هم دو تشکل فعال دیگر هستند.

    • نظرتان راجع به فعالیت تشکل های انجمن علوم سیاسی در تبریز چیست؟

    این تشکل اگر شکل پیدا کند در افزایش دانش سیاسی خیلی موثر است و ما از آن استقبال می کنیم

    ایجاد پژوهشگاه مطالعات آذربایجان:

    در کنار تشکل های سیاسی ما به دنبال تاسیس پژوهشگاه مطالعات آذربایجان هستیم که حداقل دارای ۹ مجله علمی است. این پژوهشگاه دارای ۳ پژوهشکده است که عبارتند از پژوهشگاه ادیان فرهنگ هنر و مفاخر آذربایجان، مشروطیت، انقلاب اسلامی و بررسی‌های تاریخی و پژوهشکده مطالعات منطقه‌ای (ترکیه و آذربایجان) هر پژوهشکده هم دارای سه گروه تخصصی – مطالعاتی خواهد بود که با مجوز رسمی از وزارت علوم در دانشگاه آزاد اسلامی تبریز فعالیت خواهد کرد. این طرح هم اکنون در مرحله اخذ مجوزهای لازم از وزارت علوم و سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی است.

    • از حوصله و وقتی که در اختیار ما قرار دادید سپاسگذاریم.

    من هم از شما و از کلیه اصحاب رسانه تشکر می کنم.

  • برچسب ها :
  • نظرات کاربران در "چالش های دانشگاه آزاد در گفتگو با جوانپور: آموزش عالی از سبد هزینه خانوارها حذف شده است"