آذرقلم: جمعی از کارشناسان و شهروندان تبریزی با ارسال نامه ای دغدغه های خود رانسبت به آلایندگی پتروشیمی تبریز و برخی واحدهای صنعتی و غیره اعلام نمودند.به گزارش آذرقلم به نقل از آریا، در این نامه آمده است:
بسمه تعالی
جناب آقای دکتر شکور اکبرنژاد
رئیس محترم شورای شهر کلانشهر تبریز
باسلام وصلوات بر محمد وال محمد (ص)
احتراما باعنایت به مشکلات عدیده زیست محیطی ایجاد شده برای کلانشهر تبریز واستان و پیروی از رفتارهای شخصی و غیرکارشناسی هر روزه شاهد بروز مشکلات و رنج های فراوان برای همشهریان محترم هستیم .متاسفانه در سال های اخیراستفاده از آمار مهندسی شده و ناصحیح در تمامی بخشهای محیط طبیعی ومحیط انسانی ارائه می گردد به عنوان مثال :
الف )در خصوص آلایندگی پتروشیمی تبریز
1- گاز های سرطانزای پتروشیمی از مخازن غیر استاندارد و معیوب آن مداوم به هوای شهر تبریز وارد می شود و برای صد ها هزار نفر بیماری ایجاد می کند( متاسفانه بدلیل عافیت طلبی اداره محیط زیست هیچ اقدامی در الزام پتروشیمی به رفع آلودگی ننموده که هیچ ، پتروشیمی را در تاریخ9 اردیبهشت ماه 1394به عنوان صنعت سبز ایران زمین معرفی کرده است.
پیش از این نیز عناوین همچون صنعت پاک –حامی محیط زیست –صنعت سبز به عدم آلایندگی – از اقدامات اداره کل می توان برای واحد پتروشیمی تبریز نام برد.که پس از تایید اداره کل توسط خانم دکتر ابتکارریس سابق سازمان به این مجموعه صادر شده است)
2- زباله سوز پتروشیمی بسیار آلاینده بود و دودکش آن سالهاست غیر استاندارد است.
3- حوضچه های تصفیه خانه پتروشیمی روزانه 5 تن ترکیبات سمی VOC وارد هوا تبریز می کند
4- پتروشیمی بدون مجوز تولید محصولات خود را در اواخر سال 92 دو برابر کرد و اداره کل حفاظت محیط زیست نیز بنا بدلیلی هیچ ایرادی نگرفت ومانع برای آن نشد که هیچ ، بلکه درسال 94 به عنوان صنعت سبز هم معرفی کرد.
در حالیکه همه پارمترهای خروجی گازها وذرات وخروجی فاضلاب وحتی پسماندها تولیدی بیش از استاندارهای سازمان می باشد. این واحد بزرگ صنعتی دارای بیش از 60 نوع پسماند ویژه وخطرناک است که بی خطر سازی ودفع آن مستلزم هزینه های میلیاردی است.اما برای اهمیت موضوع چند پسماند خطرناک این واحد راجهت مزید اطلاع به شرح ذیل بیان می شود :
الف)خاکستر زباله سوز یاASH . با تولید روزانه در حدود حداقل نیم تن. جزء مواد خطرناک شامل فلزات سنگین ومواد عالی سنگین وخطرناک می باشد.
ب)کاتالیستها مستعمل که جزء فلزات سنگین وخطرناک بوده حتی فروش یا بازیابی آن نیز ممنوع است .
ج)پشم شیشه وآزبست های مستعمل که هرچند سال یکبار تعویض می شوند وبرای ایزولاسیون تاسیسات بکار می روند وبسیار سرطانزا هستند .(متاسفانه درداخل پتروشیمی دفن می شوند)
د) زغال اکتیو مستعمل که در تصفیه خانه استفاده می شود
ه) سپلاپس اویل که از روی فاضلاب صنعتی پتروشیمی جمع آوری می شوندوچون فلاش پونت است نمی توانند بسوازنند چون باعث انفجار کوره می شود (ولی اظهار می کنند که می سوزانند واگر هم اینکار انجام دهند بدلیل تبدیل به بار آلودگی هوا کاملا غیر قانونی است)
که هیچ کدام از این پسماندها مدیریت نمی شود .حال سوال این است نقش نظارت محیط زیست با یقین از اطلاع تمامی موارد بدلیل پایش های متوالی وعدم تایید خود اظهاری های آن واحد .کجاست ؟؟ آیا از مخاطرات زیست محیطی که برای آیندگان درست می کنیم آگاه هستیم
ب) پالایشگاه تبریز
1- بخش گوگرد پالایشگاه (زباله سوز) از زمان احداث غیر استاندارد است و بدلیل مجاورت با محدوده شهر تبریز متاسفانه گازهای سمی وارد هوای شهر تبریز می کند.
2- پالایشگاه 35 دودکش دارد که با هماهنگی اداره محیط زیست برای دودکش های فرعی که آلودگی ندارد سنسور نصب شده و همیشه پاک نشان می دهد در حالیکه دودکش های اصلی و زباله سوز سنسور ندارد و اینکه چرا اداره محیط زیست این کار را تایید کرده جای بررسی دارد.
3- پالایشگاه تبریز از سال 90 تعهد به کاهش آلودگی و کنترل فلر پالایشگاه داده اما هر سال به بهانه تحریم ، تجهیزات کنترل گازهای سمی را وارد نکرده است و با این وضعیت آلودگی متاسفانهدر تاریخ 16/07/96رتبه اول زیست محیطی ازبین 9 پالایشگاه کشور رابراساس ارزیابی محیط زیست از 10شاخص (فضای سبز-پساب – پسماند – آلاینده های هوا و…)وبه عنوان واحد سبز در کشور تعیین می شود.اداره کل محیط زیست استان برای طرحهای توسعه پالایشگاه از جمله قیر وگوگرد سازی مجوز صادر کرده که این نشان دهنده عدم مشکل زیست محیطی واحد را داردواین امر بر خلاف ضوابط زیست محیطی است که نباید به واحد آلوده مجوز توسعه بدهد ، متاسفانه برای تولیدات پالایشگاه موافقت صادر کرده است.
امابدلیل وضعیت اینورژن یا وارونگی هوا در زمستان 97 که باعث افزایش بار آلودگی بیشتر در منطقه می گرددو نارضایتی واعتراض اهالی محترم کجوار درمنطقه غرب تبریز موضوع از طریق مراجع امنیتی وقضایی پیگیری می شودبناچارمدیریت اداره کل حفاظت محیط زیست اقدام به برنامه های نمایشی وعوام فریبانه برای دستگاههای نظارتی وقضایی استان می نماید وبا تشکیل جلسه ومهلت یک هفته ای به پتروشیمی وصورتجلسه ای تنظیمی با بعضی کارشناسان خودی تلاش می نماید بر سوء استفادهای خویش سرپوش بگذارد .
اما یک هفته مهلت هم تمام می شود وهیچ چیز تازه اتفاق نمی افتد چون سیستم اینورژن یا وارونگی هوا بدلیل بارش برف ووزش باد به صورت موقت از منطقه خارج شده وازبار آلودگی منطقه می کاهد همین موضوع باعث فراموشی اصل مسئله می شود اما با تلاش برخی کارشناسان ارزشی موضوع به مراجع گزارش می گردد ومدیر کل از ترس برخورد قضایی نسبت به معرفی این دو واحد با تایید الایندگی به سازمان محیط زیست انعکاس می گردد وسازمان طی نامه ای پتروشیمی وپالایشگاه را از سال 92 برای اخذ عوارض الایندگی به وزارت اقتصادو دارایی وامور مالیاتی معرفی می نماید.
اداره کل حفاظت محیط زیست استان طی نامه ای به شماره97/13438مورخه 24/10/97 به معاونت محیط انسانی جناب آقای دکتر تجریشی سازمان محیط زیست هردو واحدرا به عنوان آلاینده معرفی نموده و از طرف معاونت محیط انسانی سازمان طی نامه شماره 97/300/44979مورخه 97/11/09به آقای تقوی نژاد معاون محترم امور مالیاتی وزارت اقتصاد و دارایی از اول سال 92 جهت اخد عوارض الایندگی معرفی شده است.
اما اگر این افشاگری صورت نگرفته بود این سوء استفاده ها همچان ادامه داشت .اما روز چهارشنبه مورخه 23 بهمن ماه سال 97 حدود ساعت 4 بعد از ظهر با حضور آقایان قاسمی مدیرکل محترم محیط زیست استان و وهاب زاده مدیرکل بازرسی سازمان محیط زیست کشور ومشاور آقای دکتر کلانتری وعباس نِژاد معاون نظارت وپایش اداره کل وفدایی رئیس اداره نظارت وپایش در دفتر مدیر عامل پالایشگاه با آقای باقری مدیرعامل جلسه ای داشتند ومقرر شده برای آنکه پالایشگاه علیه اداره کل محیط زیست شکایت نکند واینها هم نشان بدهد که کار قانونی خود را انجام داده اند فقط یک واحد گوگرد سازی که عوارض آن 10 میلیون هم نمی شود آن واحد را به عنوان آلاینده به دارایی معرفی کنند که خود این عمل یک تبانی است چون واحدهای پالایشگاهی وپتروشیمی براساس مجموعه قوانین زیست محیطی ذاتا آلاینده است مگر اینکه خود اداره کل نامه ای به سازمان ارسال نماید وعدم آلایندگی واحد را تایید نماید که این عمل نیز بایستی با مستندات قانونی توام باشد یعنی نتیجه آنالیز های آزمایشگاهی ازخروجی واحد اعم از هوا- آب وخاک. که چون چنین مستنداتی را نمی توان ارائه نمود سعی داشتند موضوع را طی صورتجلسه کارشناسی حل نمایند که این عمل با امتناع کارشناسان متعهد اداره کل عملی نگردید وبراساس صورتجلسه موجود چون واحد گوگرد زدایی مربوط به فعالیت توام با آلودگی کل مجموعه پالایشگاه می باشد.
بنابراین بایستی کل مجموعه پالایشگاه به عنوان واحد آلاینده جهت اخذ عوارض اعلام گرددواین عمل نیز صورت گرفته اما بایستی موضوع کتبا به پالایشگاه وپتروشیمی جهت اطلاع واصلاح در فرآیند تولید ابلاغ گردد که این عمل هنوز صورت نگرفته وآن مجموعه طی نامه ای درخواست نموده تامشخص کنند که کدام بخش یا قسمت را جهت اخذ عوارض آلایندگی معرفی شده که متاسفانه با وعده های خلاف واقع مدیر کل مبنی برمعرفی تنها قسمت گوگرد سازی به صورت شفاهی .هیچگونه جواب کتبی تا کنون ارسال نشده است؛ که این عمل به دلایلی که شرح آن درذیل آمده عمدا انجام نمی گیرد:به عنوان مثال برخی اقدامات غیر کارشناسی که صورت می گرفت جهت شفاف شدن موضوع اعلام می گردد: برای پتروشیمی تبریز تا آخر سال 98 بازه زمانی تعریف کرده اندو برای اجرای 11 پروژه زیست محیطی فرصت زمانی داده اندکه یکی از آن پروژه ها RTO درخط اتلین بوده که ناموفق ازآب در آمده تازه این هم در واحد ABS ارزش زیست محیطی ندارد وصرفا برای حفاظت پرسنل طراحی شده نه برای حفاظت اهالی منطقه کجواروبقیه پروژه ها یا هنوز شروع نشده ویا بعضی پروژه ها تمام شده ولی موفق ازآب درنیامده است و بعضی پروژه ها نیز صرفا تحقیقاتی بوده ومدل اجرایی برای آن مستلزم تصویب در بودجه استانی دارد مثلا مبلغ 2/1میلیارد تومان با عتبار پتروشیمی برای قراردادی تحت عنوان مطالعه آلودگی غرب تبریز هزینه شده که به غیر 30درصد از این مبلغ به روشهای مختلف بدون گذاشتن آثار تخلف و زیر میزی توسط مشاورین طرح که معمولا از کارشناسان خودی مدیرکل می باشند دریافت می شودکه هیچگونه آثاری در کاهش آلودگی در غرب تبریز نداشته وآلودگی واحد خصوصا بدلیل انتشار VOCS از منابع مختلف فرآیندی از جمله حوضچه های سیستم تصفیه خانه فاضلاب وخطوط عملیاتی و مخازن سقف ثابت مجتمع همچنان ادامه دارد .
چنانچه گفته شد در مجتمع پتروشیمی بیش از 60نوع پسماند صنعتی و ویژه تولید می شود هنوز از سرنوشت ونحوه نگهداری بیشتر آنها اطلاعاتی دردست نمی باشد چه برسد به مدیریت اصولی آن ونظارت محیط زیست ضمنا بدلیل محدویت مخازن ذخیره بعضی از محصولات فرعی پروپیلن درخط تولید بنزین که بیش از نیاز شرکت پلی نارتولید می شود وعدم درخواست خرید از سایر واحدها در فلر پتروشیمی سوزانده می شودکه این امر علاوه بر اتلاف سرمایه ملی موجبات تشدید آلودگی منطقه را نیز قراهم می آورد.
بنابراین با دانستن این واقعیت ها مدیرکل محترم تا اتمام سال 98 مجوز آلایندگی را برای پتروشیمی صادر کرده تازه نا کام ماندن این 11 پروژه زیست محیطی تعریف شده بااین فرآیند تولید برای سالهای آتی نیزنمی توان امیدوار بود که برنامه ای برای کاهش آلایندگی بتواندارائه نماید (چون مدیرکل فاقد تخصص ودانش لازم ومرتبط در این زمینه می باشد. ) تنها کاری که دربخش مدیریت کاهش آلایندگی پتروشیمی وپالایشگاه صورت گرفته این بوده که واحدهای فوق الذکر موظف به خرید 32دستگاه آنلاین برای پالایشگاه به ارزش ریالی 2/7میلیارد تومان شده اند) برای همین اداره محیط زیست نصب سنسور هارا برروی فلر های فرعی یا همان دودکش های غیر فعال آن را تایید کرده است .
که ازسال 95تا کنون فقط 7دستگاه آنلاین نصب شده است وبقیه نصب نشده اند واینها هم بجای اینکه روی دودکش های اصلی وزباله سوزها نصب شوند دردودکشهای فرعی نصب شده اند که امری است عوام فریبانه بوده( و نکته جالب ومهم هم برای مدیرکل خرید این دستگاهها بوده که از راه با هماهنگی آقای رحیم اوغلی رییس وقت پایش اداره کل (به دلیل تخلفاتش از سوی سازمان بازرسی استان از آن پست کنار گذاشته شده وهم اکنون به عنوان رییس بودجه اداره کل مشغول فعالیت است ) اما اگر درمباحث دیگری ورود پیدا کنید شاهد مسائلی خواهید بود که دیگر به آن نام بحران زیست محیطی خواهید گفت .به عنوان مثال عدم معرفی واحدهای آلاینده چرمشهر ویا واحدهای صنعتی که در داخل حریم شهر تبریز واقع شده اند جهت اخذ عوارض آلایندگی که در قانون به عنوان بخشی از در آمد شهرداری تعریف شده که جهت ساماندهی وضعیت ناوگان حمل ونقل عمومی یاتامیین بخشی از اعتبارات ایستگاه قطار شهری و…
حال با توجه به اثبات آلایندگی دو واحد بزرگ صنعتی کلانشهر تبریز که میزان عوارض سالیانه تنها واحد پالایشگاهی بالغ بر 120میلیارد تومان درسال می گردد ویقینن مبلغ پتروشیمی نیز در آن حدود یا بیشتر از آن خواهد بود وظیفه قانونی شورای اسلامی شهر این را مطالبه می کند که اولا: پیگیر این موضوع از معاونت مالیاتی وزارت اقتصاد ودارایی به صورت جدی باشند تا خدای ناکرده بدلایل وانگیزه های مادی یا سیاسی کسی نتواند در تضییع حقوق عمومی توان انجام کاری را داشته باشد .
ثانیا: با توجه به تبصره یک ماده 38 قانون اخذ عوارض آلایندگی که اداره کل محیط زیست استان بایستی هر سه ماه یکبار این واحد و واحدهای دیگر را که مشمول این قانون می گردد.اخذ اخذ عوارض معرفی می شد چرا پس از گذشت شش سال وآنهم بدلیل اعتراض تعدادی کارشناسان اداره کل واز ترس مسایل دیگر امروز معرفی شده است که این خود یک تخلف قانونی بوده ودر خواست پیگری آن از مراجع ذیربط را داریم.
ثالثا : چرا واحدهای دیگری که دارای مستندات قانونی چون نتایج آزمایشگاهی واخطاریه های زیست محیطی وگزارشات کارشناسی مبنی برآلایندگی واحد موجود است تا کنون جهت اخذ عوارض معرفی نمی شوند واحدهایی چون – معدن طلای اندریان – کاوه سودای مراغه و…… که اگر عوارض اینها توسط شهرداریها که پشتوانه قانونی هم دارد جذب وهزینه آبادانی شهر ها گردد چه امکاناتی می توانند برای هموطنان ایجاد نمایند که خود جای بسی تامل دارد .
در خاتمه شایان ذکراست؛ این خبرگزاری حق جوابیه را برای پتروشیمی تبریز و محیط زیست استان محفوظ می داند.
رونوشت:
جناب آقای دکتر پورمحمدی استاندار محترم آذربایجانشرقی جهت استحضار ودستور پیگیری های لازم در خصوص حصول مطالبات مردم تبریز
جناب آقای دکتر فرج قلیزاده جهت استحضار وپیگیری های لازم در خصوص حصول مطالبات مردم تبریز
