آذرقلم: ایران بزرگ یکی از کهن دیاران تاریخ تمدن بشری است؛ لذا زبان قصه ی رنج و بیداری آن متفاوت از سرزمین های دیگر است. اساساً اصالت هر مرز و بومی در سینه ی زبان آن قرار دارد و سرزمینهای کهن همواره در یک مسیر طولانی تاریخی توانسته اند از این عنصر انسانی اخلاقی برای بزرگ داشت خود استفاده نمایند.
قوه ی ناطقه ی انسان همان هسته ی وجودی است که نه تنها می تواند انسان ها را ماهیتاٌ از سایر موجودات متمایز سازد؛ بلکه فصل ممیز بین خودِ انسان ها و اقوام مختلف است. از امیر کلام، حضرت علی (ع)، نقل است که پرهیزکاری منافق جز در زبان او ظاهر نمی شود. بر این اساس، می توان گفت که جنگ رمضان جنگ زبانها در دنیای واقعی و مجازی است.
جنگ رمضان همان جنگی است که روزه داران حقیقی زبان را از زبان بازان بی اصالت دنیای سیاست جدا کرد. جنگ رمضان جنگی از جنس زبان است. در جنگ امروز، دشمن در پی ساخت دنیایی با نوعی اختلال نرم ادارکی در قالب بی عدالتی زبانی است. به بیان دیگر، اگر عدالت، “قرار دادن هر چیز در جای خود” تعریف شود، جنگ امروز همانا جنگ بی نظمی و آشفتگی پیام ها در دنیای رسانه ای است. دشمن هر آن در پی ساخت پیروزی نمایشی در بطن این بی عدالتی زبانی پیامی است.
وقتی دشمن نتوانست در صحنه ی سخت جنگ به برتری نظامی برسد، در پی مسموم سازی پیامی ادراکی است؛ یعنی هر آن در تلاش است با انواع اخبار نادرست، بی اصل، دروغ و ساختگی، صحنه جدیدی از ادارک را به نمایش بگذارد. دشمن گاه از جنگ زمینی حرف می زند؛ گاه سخن از حمله هوایی دارد؛ گاه از تاخت و تاز دریایی می گوید و گاه در پی حمله ی اقتصادی است. در حقیقت، دشمن در تلاش است با متلاطم کردن اذهان، قدرت ادراکی را فلج کرده و ارتباط معنایی مردم را مسموم سازد. این جوّ غیرواقعی رسانه ای قادر است با آشفته کردن ارتباط میان نخبگان، سیاسیون و مردم، ادراک درست از وقایع را منحرف کرده، نگرش های افراطی را بزرگ ساخته و اتحاد ملی را بیمار نماید.
به باور روان شناسان، اگرچه فاصله ی بین دنیای واقعی و مجازی از منظر وجودی زیاد است؛ ولی این فاصله در زمان بحران جنگ می تواند به شکل بیمارگونه ای کوچک شده و توهم ها و آبسه های ادراکی را باعث شود؛ به طوری که فرد نمی تواند بین واقعیت و خیال را درست ادارک نماید. از منظر مداخلات، آشنایی با رابطه پنهان بین زبان و جنگ در دنیای رسانه ای، یکی از بزرگترین مسیرهای آرامش است که می تواند در نهایت به خودمراقبتی اطلاعاتی و یکپارچگی ملی ختم گردد.
ایران، سرزمین باشکوه زبانِ انسجام است در بین الطلوعین جهان
نگارنده: دکتر وفا، عضو هیات علمی روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی و رئیس مرکز مشاوره امین معاونت فرهنگی دانشجویی واحد تبریز