آذرقلم: حتماّ نام والمان و کوچه والمان در خیابان شریعتی (شهناز سابق) را در تبریز شنیده اید . با تعریض این کوچه و تبدیل شدن به خیابان، نام این کوچه ی قدیمی هم تغییر کرد . اما والمان کی بود :
به گزارش آذرقلم، دکتر ویلیام وانیمان آمریکایی الاصل بود که در تبریز به نام والمان حکیم مشهور بود .مدت ۴۳ سال از حدود ۱۸۹۰ تا ۱۹۳۳ میلادی در تبریز به مداوای بیماران اشتغال داشت .
می گویند : این شخص به قدری به شهر تبریز انس گرفته بود که به اطرافیان خود می گفت من دیگر تبریزی شده ام و یکبار که پس از سالیان دراز به آمریکا رفتم ، دیدم دلم می گیرد و مجددا به تبریز برگشتم ، اینجا خواهم ماند تا بمیرم – و این طور هم شد ، تا آخر عمر در تبریز ماند و در تبریز هم مدفون گردید .( من زمانی قصد پیدا کردن آرامگاهشان را داشتم که با فرصت کم و امکاناتی که داشتم فراهم نشد ) .
باری ، مشهور بود که برای معاینه بیماران همراه با نسخه ای که می پیچید دو قران حق ویزیت دریافت می کرد .و اگر بیمار فقیر بود آن را هم نمی گرفت.
به طوری که تعریف می کنند: والمان مرد کم حرفی بود ولی گهگاه که حال و نشاطی داشته به نزدیکان خود قصه هایی کوتاه از بیماران خود نقل میکرد و از تعریف و تکرار دعاهایی که بیمارانش در حق او می کردند ، دلشاد می شد .
از جمله دعاها اینکه : ” از خداوند تخفیف یابی که عذابم را تخفیف دادی ” و یا ” خداوند مرا به جای تو بازخواست کند که بر آتش من آب پاشیدی ” یا ” دیشب چند رکعت نماز گزاردم و ثواب آن را به تو هدیه کردم ” یا ” خداوندت جزای خیر دهد و هدایت فرماید “.
ودر نهایت این شخص آنقدر در تخفیف دردها و آلام مردم کوشیده بود که بعضی از معمرین ساده دل از روی محبت بیش از حدی که به او پیدا کرده بودند ، والمان حکیم را حتی هم کیش خود می دانستند .
– به روایت شادروان دکتر مهدی مجتهدی -از قول “فاطمه نه نه “(“که دختر وی یعنی فاطمه نه نه را به رایگان معالجه کرده و از مرگ حتمی نجات داده بود ) معتقد بود که والمان حکیم در اصل مسلمان است ولی از ترس پادشاه خاچ پرستان می گوید که خاچ پرست هستم و اضافه می کند که همین فاطمه نه نه، شبهای جمعه نماز می خواند و به من که بچه بودم می گفت :
این نمازها مربوط به والمان حکیم است ، چرا که امکان دارد نمازهایی از او فوت شده باشد .
ساختمان بیمارستان خصوصی دکتر والمان بعدا به یک مدرسه ابتدایی به نام نور تبدیل شد که چسبیده به محوطه باغ کلیسای پروتستان انجیلی بود که بعدا همین مدرسه در ضلع غربی کوچه والمان به صورت مدرن نوسازی و به نام نور سیدالشهداء نامیده شد.
در این کوچه باشگاه ورزشی جوانان ارامنه به نام آرارات نیز وجود دارد.
در سراسر ضلع جنوبی این کوچه مدرسه امریکایی مموریال اسکول(مدرسه یادگار) در ایام قبل از انقلاب مشروطه احداث شده بود و پس از وضع قانون انحلال مدارس خارجی در زمان پهلوی اول، مدرسه مموریال اسکول به اداره کل فرهنگ آذربایجان واگذار شد و به نام دبیرستان دخترانه پروین و میدان ورزشی مموریال مشهور گشت . در حال حاضر جالب ترین و قدیمی ترین بخش کوی والمان کلیسای مسیحی انجیلی است که حیاط باصفا و مشجری دارد.
دارای یک تالار اجتماعات به طول ۱۵ و عرض ۱۰ متر است. طرح کلیسا صلیبی و محراب آن چهار پله از کف تالار 9 بلندتر است . این کلیسا در سال ۱۹۵۷ میلادی ساخته شده است.
کلیسای قدیم انجیلیان در کوچه میارمیار بود که موقع احداث خیابان شهناز شمالی سابق تخریب شده و در حیاط آن سینما و هتل آسیا ساخته شد و آن کلیسای قدیمی به کوی والمان انتقال یافت. در حال حاضر در قسمتی از محوطه شرقی کلیسا، ساختمان قدیمی مطب و منزل دکتر والمان وجود دارد.
آشوری های مقیم تبریز در این کلیسا مراسم مذهبی خاصی را به زبان آشوری، انگلیسی یا فارسی برگزار می کنند.
— به راستی چه حلاوتی است در اعمال و گفتارهای عامیانه از دل بر آمده و عقایدی که از روی صدق و صفای باطن ادا می شد.