|

آخرین عناوین:
  • تاریخ انتشار خبر :دوشنبه ۶ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۴:۳۰ | کد خبر : 62486
  • پرینت

    گفتگو با دکتر بهبودی، رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی آذربایجان شرقی/ از: محمد امین خوش نیت

    اقتصاد نخوانده ها در عرصه اقتصاد ما تصمیم می گیرند!/ اعتبارات عمرانی دولت، ته کشیده است!/ تولد برخی پروژه ها، معیوب بوده است!

    آذرقلم: دکتر بهبودی رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی آذربایجان شرقی در راس سازمانی قرار گرفته که چند سال پیش در سایه یک تصمیم سیاسی یک طرفه و بدون مطالعه، منحل شد. ولی اکنون بهبودی در راس آن قرار گرفته است تا اوضاع اقتصادی و برنامه ریزی های استانی را بهبود بخشد. او به صراحت از اوضاع نابسامان ایران و اتفاقات رفته بر سرزمین آذربایجان از دیدگاه اقتصادی سخن می گوید با این عبارت روشن که: «تعطیلی سازمان برنامه ریزی در دولت گذشته، هویت کارشناسی برنامه ریزی را تضعیف کرد!»

    گفتگو از : محمد امین خوش نیت

    آذرقلم: رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی آذربایجان شرقی، بیشتر از آنکه یک چهره سیاسی باشد، یک شخصیت دانشگاهی و اقتصادی است به همین دلیل است که در لابلای حرفها و مباحث علمی اش،  دوست دارد بیشتر به مباحث اقتصاد علمی توجه کند تا سیاسی! با این حال انتقاد او از تفکرات سیاسی حاکم بر دولت گذشته و تاثیرات آن بر اقتصاد کشور نهان شدنی نیست.

    دکتر بهبودی رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی آذربایجان شرقی در راس سازمانی قرار گرفته که چند سال پیش در سایه یک تصمیم سیاسی یک طرفه و بدون مطالعه، منحل شد. با روی کار آمدن دولت روحانی، این سازمان مهم و تاثیر گذار در تصمیم گیری های راهبردی دوباره احیا شد و اکنون بهبودی در راس آن قرار گرفته است تا اوضاع اقتصادی و برنامه ریزی های استانی را بهبود بخشد. او به صراحت از اوضاع نابسامان ایران و اتفاقات رفته بر سرزمین آذربایجان از دیدگاه اقتصادی سخن می گوید با این عبارت روشن که: «تعطیلی سازمان برنامه ریزی در دولت گذشته، هویت کارشناسی برنامه ریزی را تضعیف کرد!»

    ظهر گرم یک روز تابستان، مصاحبه داغ و طولانی ما با او شکل گرفت. او در این مصاحبه از  مباحث اقتصاد کلان گفت تا مبانی اقتصاد علمی و وضعیت اشتغال، بیکاری و بودجه های عمرانی، ملی و حتی تبریز ۲۰۱۸ و مدل «اقتصاد اسلامی»!

    بخشی از نظرات و دیدگاههای دکتر بهبودی را با هم می خوانیم:

    دکتر بهبودی ابتدا با انتقاد از اینکه در عرصه علوم اجتماعی و اقتصادی، هنوز برخی سیاستمداران علم باور ندارند گفت: به عنوان نمونه در دولت قبل بنده خودم شاهد بودم که رئیس جمهور وقت در سال ۱۳۸۵ با حالتی تهاجمی در تلویزیون اعلام کرد: «چه کسی می گوید تورم با نقدینگی ربط دارد؟» انکار این رابطه سبب شد تا ۳ سال فرصت حساس سازندگی کشور را از دست بدهیم تا بالاخره دولت وقت این نظریه علمی ثابت شده را قبول کرد.

    بهبودی تصریح کرد: متاسفانه هنوز هم «اقتصاد نخوانده ها» در عرصه های اقتصادی و برنامه ریزی تصمیم گیری می کنند. مثل اینکه یک بیمار به جای مراجعه به پزشک به یک مهندس راه و ساختمان مراجعه کرده باشد! در حالی که اقتصاد یک علم است و برای رسیدن به این توسعه و گفتمان غالب آن، باید به کارآیی و علمی بودن آن ایمان بیاوریم.

    وی در مورد اسلامی بودن اقتصاد می گوید: باید باور کنیم که اقتصاد هم علم است ترکیبی از اقتصاد اسلامی و غیر اسلامی هم نداریم. بلکه باید بگوییم اقتصاد می تواند اسلامی هم باشد به شرطی که نگاه علمی به آن داشته باشیم. اینکه باورهای دینی مانند «ربا» را به مدل علمی تبدیل کنیم کارشناسان ما کم کاری کرده اند در کشورهایی مانند مالزی هر چند کارهایی صورت گرفته اما رسمی و عملیاتی نشده است.

    بهبودی در ادامه می گوید: اگر یک چیز علمی را با چیز مذهبی بدون زیرساخت و مطالعه ترکیب کنیم ترکیبی ناهمگون به دست خواهد آمد، ما دوست داریم اقتصاد ما اسلامی شود اما مدل علمی اش نکرده ایم. باید اراده کنیم اگر اراده کردیم که اقتصاد ما اسلامی شود، شاید زمان بر باشد اما شدنی است. باید جاهایی میان بُر بزنیم.

    •  با این توصیف، رابطه اقتصاد جهانی، مدل «بانکداری اسلامی» که سه دهه قبل در ایران مطرح شد چیست؟

    بهبودی در پاسخ به این سوال می گوید: نظام بانکداری اسلامی را سال ۶۲ قبول کردیم و اعلام کردیم که بدون ربا است. اما بعد از گذشت سه دهه به سمتی رفته ایم که همان قضیه «سودها» و «بهره ها» سر جای خودش باقی است و چالش های خودش را دارد. تا جایی که برخی از علما هم از این شیوه انتقاد کرده اند.

    • اقتصاد ما فقط شهادتین اش را گفته است!

    بهبودی در مورد اسلامی شدن اقتصاد ما تعبیر جالبی دارد او می گوید: برای مسلمان نامیدن یک شخص و خروج او از شرک و کفر، بر زبان راندن عبارت شهادتین کافی است اما این دلیلی بر تدین و مومن بودن و درجه تقوا و تعالی او ندارد اقتصاد ما هم چنین حالتی دارد. اقتصاد ما هم تا به آن مرحله اعتلا برسد راه درازی در پیش دارد.

    • در دولت روحانی اقتصاد علمی تر اداره می شود!

    بهبودی در مورد نسبت دولت روحانی با اقتصاد علمی می گوید: یکی از حسن های دولت حسن روحانی این است که تیم او علم اقتصاد را و نقش اش را انکار نمی کنند. به عبارت دیگر در دولت روحانی، اقتصاد علمی تر اداره می شود و این حسن بزرگی است.

    بهبودی افزود: جامعه ما مبتنی بر ارزشهاست و مثل خیلی از کشورهای دیگر، از آنجا که توسعه بدون توجه به ارزشها ناکام می ماند بنابراین برای پیشبرد اهداف و برنامه ها باید در کنار توجه به مبانی توسعه، به ارزشهای حاکم بر جامعه نیز احترام گذاشت.

    به نظرم اگر نظام مدیریتی ما بر علمی بودن مسایل مدیریت جامعه باور داشته باشد خیلی از مشکلات ما حل خواهد شد.

    • اعتبارات عمرانی دولت، ته کشیده است!

    رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی آذربایجان شرقی در ادامه به بحث طرح های عمرانی کشور و آذربایجان شرقی و روند پیشرفت آنها اشاره کرده و می گوید: واقعیت این است که اعتبارات کلان کشور در بحث عمرانی و اجرای پروژه ها ته کشیده است! دولت ناگزیر است به جای پرداخت نقدی به پیمانکاران، اسناد خزانه بدهد و همین امر نظام پیمانکاری ما را تحت فشار قرار داده و آن را به چالش کشیده است. چرا که با افزایش عرضه اوراق در بازار، جذابیت آن برای پیمانکاران از دست رفته است.

    وی تصریح می کند: در طی سالها ی اخیر در بخش اعتبارات عمرانی دولت گشایش چندانی اتفاق نیفتاده است چرا که قیمت های جهانی نفت مانند دولت گذشته رویائی نیست و درآمدها نیز ثابت مانده است.

    • قیمت های رویایی نفت دیگر تکرار نخواهد شد!

    رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی در مورد تاثیر قیمت های جهانی نفت بر اقتصاد ایران می گوید: واقعیت این است که قیمت های رویایی نفت که در دوران احمدی نژاد شاهدش بودیم دیگر هرگز تکرار نخواهد شد. قیمت ۴۰ دلاری نفت قیمت معقول و متعارفی است. اگر قبلاً با عطسه امریکا و یا موضع گیری و حرف زدن یک شخصیت ایرانی قیمت ها سرسام آور افزایش می یافت. اما الان دیگر اینگونه نیست. قیمت ها منطقی شده است.

     

    • ۵ درصد جمعیت ایران، در آذربایجان شرقی سکونت دارند

    رئیس سازمان  مدیریت و برنامه ریزی، نیم نگاهی هم به وضعیت آمارها در آذربایجان شرقی می اندازد و می گوید: پنج درصد جمعیت ایران در آذربایجان شرقی زندگی می کنند که از نظر سرزمین ۷/۲ درصد کشور را شامل می شود. ۲۵ درصد شاغلین ما در بخش صنعت، ۲۰ درصد در بخش کشاورزی، ۵۰ درصد در بخش خدمات و ۵ درصد در بخش های متفرقه مشغول به کار هستند.

    بهبودی با بیان اینکه از نظر ساختار اقتصادی و بودجه بندی، رتبه ۷- ۵ کشور را داریم افزود: سیستم توزیع اعتبارات در کشور و استان ما، چندان نامتعارف نیست. با لحاظ ۲۰ شهرستانی که آذربایجان شرقی دارد نسبت جمعیت و وسعت، طبیعی است که استانهایی مانند فارس، اصفهان، تهران، مازندران و خوزستان رتبه بهتری از ما داشته باشند.

    بودجه ی ما در حدود ۵ هزار میلیارد تومان است. ضمن آنکه از آب های مرزی (ارس، خداآفرین و …) سالانه نزدیک به یک هزار میلیارد  تومان داریم.

     

    • کلنگ زنی در دولت روحانی ممنوع!/ انباشت پروژه های نیمه تمام

    بهبودی با اشاره به وضعیت طرح های نیمه تمام عمرانی کشور و استان گفت: در  آغاز دولت اول روحانی، بالغ بر ۳۰ میلیارد تومان پروژه نیمه تمام روی دست مدیریت استان مانده بود. حتی اگر هیچ پروژه ای را شروع نکنیم با وضعیت موجود برای تکمیل  آنها ۳۰ سال زمان لازم داریم! و این در شرایطی است که باید همه پروژه های ملی را هم تعطیل کنیم. بنایراین در طی ۴ سال گذشته هیچ پروژه ای نه در روستاها و نه در شهرهای کشور، از محل بودجه های دولتی کلنگ زنی نشد!. این را در نظر بگیرید که بعد از انقلاب شما هیچ دولتی را نمی توانید نام ببرید که کلنگ زنی نکرده باشد! و این در کل استانها ساری و جاری بود هم ملی و هم غیرملی. در حالی که دولت روحانی، این داروی تلخ را خورد و ولی دست به ظاهرسازی و اقدام تبلیغاتی نزد.

     

    • آذربایجان شرقی از کریدور ترانزیت خارج شد

    بهبودی با تشریح وضعیت تبادلات آذربایجان شرقی می گوید: زمانی آذربایجان شرقی بر روی خط ترانزیت قرار داشت. بازارهای  مبدا ما اروپا بود. اما این صنعت چند سال است که تعطیل شده و به رکود رفته است. همین امر سبب شده اشتغال مربوطه نیز کم رنگ شود چه مستقیم و چه غیرمستقیم. تبادلات اقتصادی و فرهنگی مربوط به این حوزه هم متاثر شده است.

    بهبودی با بیان اینکه، از این کریدور خاص خارج شدیم گفت: واقعیت این است که چیزی جایگزین آن نکرده ایم. فقط بحث گردشگری را پیش می کشیم اما در این مورد نیز چندان موفق نبوده ایم.

    • از نظر علمی از رکود خارج شده ایم اما …!

    «آیا اقتصاد ایرانی به تحولات جهانی رخ داده، از رکود خارج شده است؟!» پاسخ رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی آذربایجان شرقی به این سوال مشروط است.

    به گفته او، از نظر تعاریف علمی، ایران از رکود خارج شده است. چرا که از نظر علمی، اگر دو فصل متوالی رشد اقتصادی منفی نداشته باشید شما از رکود خارج شده اید. با این تعریف، بله ما از رکود خارج شده ایم اما مردم این را احساس نمی کنند چرا که تا درآمدهای نفتی بر سر سفره های مردم بیاید زمان زیادی لازم است.

    بهبودی در توضیح این امر می گوید: سالانه یک میلیون نفر به بازار کار ما وارد می شود و این در حالی است که ظرفیت تولید اشتغال ما،  حداکثر ۷۰۰ هزار شغل است یعنی ۳۰۰ هزار متقاضی شغل سالانه به آمار بیکاران قبلی ما افزوده می شود و بدین ترتیب ما با انباشت بیکاری روبرو می شویم و مردم این را به حساب رکود می گذارند.

     

    • تولد برخی پروژه ها، معیوب بوده است!

    رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی،  با انتقاد از انباشت پروژه های نیمه تمام در دولت گذشته و دخالت برخی شخصیت ها در پیدایش و اجرای ناقص و در عین حال تبلیغاتی آنها می گوید: پروژه ای که بر اساس فشار فلان نماینده و بهمان وزیر متولد شود به مشکل بر می خورد. در حالی که باید اجرای پروژه بر اساس مطالعات دقیق و برنامه های علمی و مالی و اعتباری باشد. از همین روست که نظام تولد و زایش پروژه های ما مشکل دارد. به نوعی چرخه شروع و تکمیل آنها نیز معیوب است.

     

    • شتاب مهاجرت از استان کم شده است/ پذیرش سرمایه غیر بومی نداریم!

    دکتر بهبودی به وضعیت مهاجرت نخبگان از آذربایجان شرقی اشاره کرده و می گوید: پدیده ی مهاجرت در استان، یک ریشه تاریخی دارد و حداقل به یکصد سال گذشته بر می گیردد اما در مقاطعی این امر تشدید شده است. اما اکنون شتاب این مهاجرت کاهش یافته  و این جای امیدواری است. بدین معنی که استان ما دیگر جزو استانهای مطرح و «مهاجرفرست» مثل گذشته نیست. در عین حال وضعیت ما منفی هم نیست.

    بهبودی می گوید: در پدیده مهاجرت، بیشتر نخبگان، کارآفرینان و سرمایه های فکری ما مهاجرت کرده و فرصت های شغلی را هم با خود می برند. همین امر سبب می شود تا تراز  کیفی نیروی انسانی پایین بیاید.

    بهبودی در مورد درمان این معضل می گوید: باید از خود بپرسیم که چرا صاحبان سرمایه می روند؟ از طرفی باید ظرفیت جامعه برای پذیرش متخصص و سرمایه گذار بومی و غیربومی افزایش یابد و گرنه با فرار سرمایه گذار مواجه خواهیم شد. از همین روست که باید بگویم متاسفانه استان ما از نظر پذیرش سرمایه غیربومی هم وضعیت مناسبی ندارد!

     

    • وضعیت اقتصادی صنایع ما: برخی واحدها بی تعارف باید از بین بروند

    رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی با توصیف وضعیت اقتصادی حاکم بر صنایع ما می گوید: صنعت ما تا سال ۹۲-۹۱ چندان از وضعیت حاکم ناراضی نبود و علیرغم نبود بازار و فروش، چندان اعتراضی نمی کرد. چرا که ما شاهد یک تورم بالای ۳۰ درصدی بودیم و این امر سبب شده بود پایان سال، ارزش محصولات و داشته ها و سرمایه های واحدهای صنعتی ما، ۳۰ درصد افزایش یابد و با این افزایش، مدیر صنعتی ما هم مشکلات حقوقی، تسهیلات بانکی و … را حل می کرد. وام و حقوق معوق هم نداشت.  اما در طی دو، سه سال اخیر، با کنترل تورم و کاهش و تک رقمی شدن آن، اعتراض واحدهای صنعتی نیز شروع شد. برای اینکه نرخ بهره های بانکی با نرخ تورم سالانه همخوانی ندارد.

    بهبودی افزود: البته این امر مربوط به همه صنایع نیست چرا که  واحدهای متصل به بازارهای جهانی به مشکل بر نمی خورند. واحدهایی مشکل دارند که نمی توانند جنس خود را بفروشند یا قیمت بالا دارند و یا کیفیت مناسبی ندارند. مشکل اصلی صنعت ما هم از اینجا ناشی می شود. واحدهایی که دانش بنیان هستند و خلاقانه رفتار می کنند مشکلی ندارند.

    بهبودی به صراحت می گوید با بخشی از واحدهای قدیمی و سنتی ما باید بی تعارف از بین بروند چرا که احیای آنها توجیه فنی و اقتصادی ندارد. مثل تولید تلویزیون سیاه و سفید است.

    بهبودی افزود: دلیلی ندارد که ما از صنایعی که مشکل بازاریابی و تکنولوژیکی دارند حمایت کنیم. اگر این واحدها خودشان را با شرایط فعلی تطبیق دهند حمایت دولت هم در راستای این تطبیق خواهد بود.

    وی با انتقاد از اینکه برخی فکر می کنند که مشکل اصلی شان نبود نقدینگی است گفت: مشکل اصلی آنها بیشتر نبود کیفیت، بازاریابی و تکنولوژیکی و فنی است. باید منابع را هدفمند به آنها بدهیم. واحدهایی باید وام بگیرند که برنامه نوسازی و اصلاح داشته باشند.

  • برچسب ها : , ,
  • نظرات کاربران در "اقتصاد نخوانده ها در عرصه اقتصاد ما تصمیم می گیرند!/ اعتبارات عمرانی دولت، ته کشیده است!/ تولد برخی پروژه ها، معیوب بوده است!"
    Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.